.png)
.png)
Warm Koudum
.
In Koudum werkt een bewonerscoöperatie aan een fossielvrij dorp. Voor de dorpskern rekende EXTRAQT een collectief warmtenet door, gevoed door warmte uit de Koudumer Far en seizoensopslag in de bodem. We ontwierpen het net en stelden de businesscase op die de keuze tussen collectief en individueel onderbouwt.
.
In Koudum werkt een bewonerscoöperatie aan een fossielvrij dorp. Voor de dorpskern rekende EXTRAQT een collectief warmtenet door, gevoed door warmte uit de Koudumer Far en seizoensopslag in de bodem. We ontwierpen het net en stelden de businesscase op die de keuze tussen collectief en individueel onderbouwt.
Een collectieve oplossing voor de oude dorpskern
De werkgroep Warm Koudum en coöperatie Duurzaam Koudum willen zoveel mogelijk huishoudens van het aardgas halen. In de minder dichte delen van het dorp liggen individuele warmtepompen voor de hand. In de oude dorpskern is dat moeilijker: daar spelen esthetiek, geluid, beperkte ruimte en kosten. Voor dat deel van Koudum onderzocht EXTRAQT of een collectief warmtenet technisch en financieel haalbaar is.
Warmtevraag in kaart
De basis van het ontwerp is een gedetailleerd beeld van de warmtevraag. Die werd per gebouw bepaald, van enkele MWh per jaar voor een rijwoning tot bijna 150 MWh voor de grootste afnemers in de kern. Zo wordt zichtbaar waar de vraag geconcentreerd zit en welke straten het net economisch dragen.
Ontwerp van het warmtenet
Op basis van die vraag tekenden we het tracé van het net uit, van de energiecentrale aan de rand van het dorp tot elke aansluiting. Elk leidingdeel werd gedimensioneerd: van een DN 125-hoofdleiding vanaf de centrale tot DN 20-huisaansluitingen. Zo blijft de diameter, en dus de investering, afgestemd op het debiet dat elk deel moet transporteren. Als bron rekenden we met aquathermie uit de Koudumer Far, gecombineerd met WKO-bronnen. Die slaan warmte uit de zomer op voor gebruik in de winter, zodat de warmtepompen ook bij lage watertemperaturen efficiënt kunnen leveren.
Scenario's en businesscase
Naast het technisch ontwerp werkten we verschillende scenario's uit en vergeleken we ze in een businesscase. De varianten verschilden in aantal aansluitingen, bronconfiguratie en fasering. Telkens werden investeringen, exploitatiekosten en de warmteprijs voor de bewoner naast elkaar gezet, en vergeleken met individuele (hybride) warmtepompen. Zo kan de coöperatie onderbouwd beslissen welk scenario zij verder uitwerkt, en de financiële haalbaarheid helder communiceren naar het dorp.
Impact
In het uitgewerkte scenario gaan ruim 275 woningen van het aardgas. De CO₂-uitstoot daalt met 85%, van 1.458 ton naar 210 ton, en het primaire energieverbruik met 60%. Omdat het net in collectief eigendom komt, blijven de opbrengsten in het dorp en kunnen ook minder draagkrachtige huishoudens mee in de transitie.
Europese steun
De haalbaarheidsstudie maakt deel uit van het programma Wetterwaarmte van Provinsje Fryslân. Daarnaast wordt het project ondersteund door AquaCOM, een Interreg North-West Europe-project dat energiegemeenschappen helpt om aquathermie te realiseren.
Een collectieve oplossing voor de oude dorpskern
De werkgroep Warm Koudum en coöperatie Duurzaam Koudum willen zoveel mogelijk huishoudens van het aardgas halen. In de minder dichte delen van het dorp liggen individuele warmtepompen voor de hand. In de oude dorpskern is dat moeilijker: daar spelen esthetiek, geluid, beperkte ruimte en kosten. Voor dat deel van Koudum onderzocht EXTRAQT of een collectief warmtenet technisch en financieel haalbaar is.
Warmtevraag in kaart
De basis van het ontwerp is een gedetailleerd beeld van de warmtevraag. Die werd per gebouw bepaald, van enkele MWh per jaar voor een rijwoning tot bijna 150 MWh voor de grootste afnemers in de kern. Zo wordt zichtbaar waar de vraag geconcentreerd zit en welke straten het net economisch dragen.
Ontwerp van het warmtenet
Op basis van die vraag tekenden we het tracé van het net uit, van de energiecentrale aan de rand van het dorp tot elke aansluiting. Elk leidingdeel werd gedimensioneerd: van een DN 125-hoofdleiding vanaf de centrale tot DN 20-huisaansluitingen. Zo blijft de diameter, en dus de investering, afgestemd op het debiet dat elk deel moet transporteren. Als bron rekenden we met aquathermie uit de Koudumer Far, gecombineerd met WKO-bronnen. Die slaan warmte uit de zomer op voor gebruik in de winter, zodat de warmtepompen ook bij lage watertemperaturen efficiënt kunnen leveren.
Scenario's en businesscase
Naast het technisch ontwerp werkten we verschillende scenario's uit en vergeleken we ze in een businesscase. De varianten verschilden in aantal aansluitingen, bronconfiguratie en fasering. Telkens werden investeringen, exploitatiekosten en de warmteprijs voor de bewoner naast elkaar gezet, en vergeleken met individuele (hybride) warmtepompen. Zo kan de coöperatie onderbouwd beslissen welk scenario zij verder uitwerkt, en de financiële haalbaarheid helder communiceren naar het dorp.
Impact
In het uitgewerkte scenario gaan ruim 275 woningen van het aardgas. De CO₂-uitstoot daalt met 85%, van 1.458 ton naar 210 ton, en het primaire energieverbruik met 60%. Omdat het net in collectief eigendom komt, blijven de opbrengsten in het dorp en kunnen ook minder draagkrachtige huishoudens mee in de transitie.
Europese steun
De haalbaarheidsstudie maakt deel uit van het programma Wetterwaarmte van Provinsje Fryslân. Daarnaast wordt het project ondersteund door AquaCOM, een Interreg North-West Europe-project dat energiegemeenschappen helpt om aquathermie te realiseren.
Warm Koudum
:
.
.
Geïnteresseerd in een aquathermie installatie?
Lees meer over onze aanpak en waarom een aquathermie systeem interessant is voor jouw waterlichaam!
